Μαρμακέτω

Ο Καπετάν Καζάνης

Το Μαρμακέτω αποτελεί την γενέτειρα του οπλαρχηγού της Κρητικής Επανάστασης Εμμανουήλ Καζάνη (1793-1846), γνωστός ως Καπετάν Καζάνης. Το πραγματικό όνομα της οικογένειας ήταν Ροβίθης, ενώ το Καζάνης ήταν παρατσούκλι που είχε δοθεί στον παππού του. Όταν βάφτιζαν τον παππού του στη Μονή Κρουσταλλένιας το 1740, οι Τούρκοι μπήκαν και άρχισαν να λεηλατούν την εκκλησία. Τότε έσπασαν και την πήλινη κολυμπήθρα, αλλά οι ιερείς έκαναν τη βάφτιση κανονικά με ένα καζάνι, το οποίο έδωσε στον παππού του το παρατσούκλι Καζάνης.

Το 1810, όταν ακόμη ο Μανώλης Καζάνης ήταν 17 χρονών, ένας Τούρκος από το Χουμεριάκο, ο Αληδάκος, πήγε στο Μαρμακέτω και διέμεινε στο σπίτι των Καζάνηδων. Κάποια στιγμή, φαίνεται να προκάλεσε το νεαρό Μανώλη σε πάλη. Ο Καζάνης έριξε κάτω τον Τούρκο, αλλά κατέφυγε στα βουνά για να αποφύγει την εκδίκηση του, ξεκινώντας τη χαΐνικη ζωή του.

Κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1821, ο Καζάνης εκπροσώπησε πολλές φορές τους Λασιθιώτες στις συνελεύσεις των επαναστατών, ενώ πολέμησε και σε αρκετές μάχες. Πολέμησε στο Μεσολόγγι και αφού τελείωσε η Επανάσταση, το 1829, κατέφυγε στη Νάξο. Εκεί εργάστηκε ως εργάτης και πέθανε ξεχασμένος από το Ελληνικό Κράτος το 1846.

Σήμερα στο κέντρο του χωριού δεσπόζει η προτομή του μεγάλου αυτού ήρωα, για να θυμίζει στους παλιούς και τους νεώτερους, την ηγετική προσωπικότητα που γέννησε ο ταπεινός αυτός τόπος.

Μικρό χωριό, μα έχει θεία χάρη. Μικρό χωριό, μα γέννησε μεγάλο παλικάρι

<